ZB Bibliotheek van Zeeland

Dankzij verschillende medewerkers van het Zeeuws Documentatiecentrum raakt er steeds meer informatie over Zeeuw(s)en gebundeld. We combineren nieuwe zoekmethoden. We voeren steeds meer gegevens in. Zo verschijnt er in onze collectie gestaag een steeds duidelijker beeld van bekende Zeeuwen.

Er zijn recent een paar projecten afgerond; andere zijn nog aan de gang. De personendossiers zijn beschreven, de handschriften worden ingevoerd, gelegenheidsgedichten zijn ontsloten, en veilingcatalogi zijn voortaan goed terug te vinden. Zo komt op meerdere manieren meer informatie over bepaalde personen naar voren. We krijgen een steeds vollediger beeld van mensen die onze provincie gevormd hebben tot wat ze is. En dat allemaal op basis van materiaal uit de Zeeuwse Bibliotheek.

Er bestonden natuurlijk al eerder biografieënverzamelingen. Het eerste grote initiatief in die richting kwam van Pieter de La Rue, die in 1734 ‘Geletterd Zeeland’ schreef, in 1736 gevolgd door ‘Staatkundig en heldhaftig Zeeland’. Ruim een eeuw later kwam Frederik Nagtglas met ‘Levensberichten van Zeeuwen’ als vervolg op zijn grote voorganger. De ‘Encyclopedie van Zeeland’, onder redactie van M.P. de Bruin verschenen van 1982-1984, nam gegevens uit beide werken over en voegde beschrijvingen van nieuwe personen toe.

In onze catalogus was ook vanouds al een heleboel terug te vinden. We maakten het publiek altijd al duidelijk dat ze informatie over personen op twee manieren uit de catalogus kunnen halen: enerzijds door te zoeken op auteur (dus een lijst met gedrukte werken, boeken en tijdschriftartikelen die de betreffende figuur zelf geschreven heeft), anderzijds door te zoeken op trefwoord (“Dan heeft u boeken over hem of haar”).

Waar het wel eens aan schortte, was de eenvormigheid. Bij de auteurs kon je bijvoorbeeld zoeken op: Rue, Pieter de La, La Ruë Pieter de, De la Rue, P. en nog vele andere varianten. Zodoende kan iemand die op zoek is, bepaalde naamsvormen over het hoofd zien en daardoor heel wezenlijke publicaties missen.

Als coördinator van het Zeeuwse gedeelte van de catalogus probeer ik dit soort oneffenheden zoveel mogelijk recht te trekken. Dit geldt trouwens ook voor Zeeuwse organisaties, zoals stichtingen, verenigingen en instellingen. Het werk is nog lang niet afgerond; het blijft aan verandering onderhevig, maar we proberen het bij te houden.

Kijken we nu bij bijvoorbeeld bij Johannes ab Utrecht Dresselhuis (1789-1861), gemeente-archivaris van Goes, dan vinden we op (Zeeland)trefwoord een aantal publicaties die over hem verschenen zijn, een documentatiemap (personendossier), de catalogus van zijn huisbibliotheek en handgeschreven brieven. We hebben op het moment maar liefst 209 auteurswerken die onder zijn naam staan. Waaronder boeken, tijdschriftartikelen, handschriften, en brieven die aan hem gericht zijn.

Predikant Jacobus Willemsen

Bij predikant Jacobus Willemsen (1698-1780) vinden we prekenbundels, handschriften en brieven (door hemzelf geschreven), benevens redevoeringen (over hem), bibliotheekcatalogi, gelegenheidsgedichten, en een kopergravure.

Zo sluit zich letterlijk het (inter)net om onze meer of minder beroemde Zeeuwen. Het is natuurlijk zaak dat ze overal onder dezelfde noemer te vinden zijn. Dus dat het trefwoord niet van de auteursvorm afwijkt. Wat is de meest bekende naamvorm van iemand? De bovengenoemde standaardwerken zijn niet altijd meer actueel, en spreken elkaar soms tegen. Je kunt ‘googlen’ en kijken wat het meeste voorkomt. Dikwijls beschouw ik de voorkeursvorm die Picarta aanbiedt als gezaghebbend. Dan zit je tenminste op één lijn met de rest van het land. Ook dit is geen statisch gegeven, want inzichten kunnen weer veranderen. Als dan meteen ook maar alles consequent verandert.

Tresoar, het Fries Historisch en Letterkundig Centrum in Leeuwarden, heeft een mooie website onder de titel: ‘Friese schrijvers, bio- en bibliografische schetsen’. Van iedere auteur vindt u daar een korte levensbeschrijving, aangevuld met een literatuurlijst en mogelijkheden om door te klikken. Zoiets zou natuurlijk voor Zeeland ook erg mooi zijn. En als we dan een verbinding tot stand brengen met wikipedia, staan onze grote Zeeuw(s)en ook op de wereldkaart …

Marinus Bierens, vakreferent & coördinator catalogus Zeeuws Documentatiecentrum